Het is nog maar begin maart, maar de signalen zijn duidelijk: 2026 belooft een uitzonderlijk slakkenjaar te worden. Grote kans dat ze straks massaal door je tuin glibberen en zich tegoed doen aan je jonge plantjes. Hoe dat komt? Het antwoord ligt begraven in de grond, letterlijk. De winter van 2025-2026 was voor slakken bijna perfect.
Een zachte winter zonder echte reset
In vroeger tijden was een strenge winter dé natuurlijke vijand van slakken. Langdurige vorst zorgde ervoor dat een groot deel van de populatie het niet overleefde, een soort jaarlijkse reset. Dat mechanisme viel dit jaar grotendeels weg.
De winter van 2025-2026 was per saldo zacht, met een gemiddelde temperatuur van 4,8°C. December verliep uitzonderlijk droog en zonnig: nauwelijks regen, amper nachtvorst, en temperaturen die regelmatig boven de 10°C uitkwamen. Pas in januari sloeg het weer om met sneeuw en meerdere code-oranjewaarschuwingen voor gladheid. Maar die koude periode was relatief kortdurend. In februari zakte de neerslag opnieuw ver onder het gemiddelde.
Voor slakken betekende dit: de januarikou was niet lang of diep genoeg om de populatie écht terug te dringen. Slakken die zich tijdig in de bodem hadden teruggetrokken, overleefden gewoon. Er staat nu een aanzienlijk grotere populatie klaar om direct van start te gaan zodra het voorjaar aantrekt.
De eieren in de grond: het stille gevaar
Het echte risico zit dieper. De herfst van 2025 was relatief nat, met flink wat regen in oktober en november. Dat was voor slakken een ideale periode om eitjes te leggen. Die eitjes liggen nu in de grond te wachten op warmer weer, en dat moment komt er aan.
Zodra de temperaturen stijgen en de regenachtige voorjaarsmaanden beginnen, komen die eieren tegelijk uit. Niet een beetje, maar in grote aantallen tegelijk. Dat is het moment waarop een tuin in korte tijd kan worden overgenomen. Bij een groot slakkenjaar raken aaltjes tegen slakken snel uitverkocht. Wacht dus niet te lang met bestellen.
Droge winter, maar slakken overleefden toch
Slakken houden van vocht. Een kurkdroge bodem is hun grootste vijand, omdat ze zonder vochtige omgeving snel uitdrogen. Op het eerste gezicht lijkt de droge winter dus meegevallen: december kende slechts 23 millimeter neerslag, tegenover een normaal van 78 mm. Maar slakken hoeven in de winter niet actief te zijn. Weggestopt onder bladeren, plantenresten en in de bodem hebben ze zo weinig vocht nodig dat de droogte de populatie nauwelijks heeft gereduceerd.
Zijn er naaktslakken in de winter? Ja, zeker dit jaar
Naaktslakken gaan niet echt in winterslaap. Bij temperaturen boven 5°C kunnen ze actief blijven. Met een december zoals we die net hadden, regelmatig boven de 10°C, waren ze ook dit jaar gewoon op pad. Dat is ongebruikelijk, en het betekent dat de populatie aan het einde van de winter groter is dan normaal. Wil je weten hoe je schade herkent? Onze blog over slijmerige sporen en gaten in bladeren legt uit wat de oorzaken zijn en hoe je het aanpakt.
Wat kun je nu al doen?
Je hoeft niet af te wachten tot de eerste schade zichtbaar is. Een paar gerichte maatregelen nu maken een groot verschil:
- Ruim schuilplekken op: bladeren en plantenresten zijn favoriete overwinteringsplekken voor slakken en hun eieren.
- Zet aaltjes in: deze biologische bestrijders pakken jonge slakken al in de grond aan, voordat ze een probleem worden. Bestel op tijd, want bij een druk slakkenjaar zijn ze snel uitverkocht.
- Koper als barrière: slakkentape rondom kwetsbare planten geeft slakken een onaangenaam schokje en houdt ze op afstand.
- Lok natuurlijke vijanden: egels, loopkevers en padden zijn je beste bondgenoten. Maak je tuin aantrekkelijk voor ze.
- Slakkenval: een schaaltje bier in de tuin trekt slakken aan en houdt ze vast. Simpel, maar verrassend effectief.
In onze tuinkalender voor maart lees je precies wanneer je de eerste maatregelen het best kunt nemen. Voor een praktische aanpak stap voor stap: de Oma weet raad blog over slakken legt het helder uit.
De slakken hebben de winter overleefd. De vraag is nu of jij ze voor bent.
